इयत्ता सातवी शिष्यवृत्ती
विषय - मराठी
विरुद्धार्थी शब्द
(Virudharthi Shabd )
इयत्ता सातवी पूर्व-माध्यमिक शिष्यवृत्ती परीक्षा मराठी विषयातील 'विरुद्धार्थी शब्द' या घटकाची संपूर्ण तयारी. परीक्षेत हमखास विचारले जाणारे महत्त्वाचे विरुद्धार्थी शब्द आणि सराव चाचणी.
नमस्कार विद्यार्थी मित्रांनो आणि शिक्षक-पालकहो,
इयत्ता सातवीच्या पूर्व-माध्यमिक शिष्यवृत्ती परीक्षेमध्ये (7th Scholarship Exam) प्रथम भाषा मराठी हा घटक अत्यंत गुणसंख्या वाढवून देणारा आहे. मराठी व्याकरण आणि शब्दसंपत्ती या विभागांतर्गत 'विरुद्धार्थी शब्द' या घटकावर दरवर्षी २ ते ३ प्रश्न विचारले जातात.
चौथीच्या तुलनेत सातवीमध्ये थोडे क्लिष्ट, तत्सम (संस्कृतमधून आलेले) आणि उपसर्गांचा वापर करून तयार केलेले विरुद्धार्थी शब्द विचारले जातात. म्हणूनच आजच्या या पोस्टमध्ये आपण सातवीच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे शब्द आणि त्यांचा सराव करणार आहोत.
📌 विरुद्धार्थी शब्द म्हणजे काय?
कोणत्याही शब्दाच्या अगदी उलट किंवा विरोधी अर्थ दर्शवणाऱ्या शब्दाला विरुद्धार्थी शब्द म्हणतात. लेखन करताना दोन विरुद्धार्थी शब्दांच्या मध्ये गुणाकाराचे चिन्ह (×) वापरतात.
📘 इयत्ता सातवीसाठी महत्त्वाचे विरुद्धार्थी शब्द (उच्च काठिण्य पातळी)
खालील तक्त्यातील शब्द परीक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे आहेत, ते नीट समजून घ्या आणि लिहून ठेवा:
उपसर्गावरून तयार होणारे शब्द:
💡 परीक्षेची महत्त्वाची टीप: सातवीच्या परीक्षेत बऱ्याचदा शब्दाच्या मागे 'अ-', 'अन-', 'अप-', 'दुर्-', 'निष्-', 'वि-' असे उपसर्ग लावून विरुद्धार्थी शब्द बनवलेले असतात. प्रश्न सोडवताना मूळ शब्दाचा अर्थ लक्षात घेऊनच पर्याय निवडावा.
🎯 स्कॉलरशिपमध्ये पैकीच्या पैकी गुण मिळवण्यासाठी टिप्स:
- समानार्थी शब्दांशी गल्लत करू नका: अनेकदा घाईघाईत आपण विरुद्धार्थी ऐवजी समानार्थी शब्दाचा पर्याय निवडून येतो. प्रश्न शांतपणे वाचा.
- नियमित वाचन: पाठ्यपुस्तकातील धड्यांखाली आलेले सर्व विरुद्धार्थी शब्द वहीत नोंदवून ठेवा.
- पर्याय बाद पद्धत (Elimination Method): जर अचूक उत्तर माहीत नसेल, तर चुकीचे पर्याय कोणते आहेत ते आधी बाद करा, यामुळे योग्य उत्तरापर्यंत पोहोचणे सोपे होते.