उच्च प्राथमिक शिष्यवृत्ती परीक्षा
इयत्ता - सातवी
विभाग - मराठी
घटक - संवाद व त्यावर आधारित प्रश्न
संवादावर आधारित प्रश्न सोडवताना अनेक विद्यार्थ्यांना गोंधळ होतो. खाली सोपी, गुण मिळवून देणारी पद्धत आहे ती वाचा व लक्षात घ्या.
☑️संवाद म्हणजे काय?
दोन किंवा अधिक व्यक्तींमध्ये झालेली बोलणी म्हणजे संवाद.
उदा.
राजू : तू अभ्यास केला का?
संजू : हो, पण गणित अजून बाकी आहे.
♦️संवादावर आधारित प्रश्न सोडवण्याची अचूक पद्धत
1️⃣ प्रथम पूर्ण संवाद शांतपणे वाचा
-
घाई करू नका.
-
कोण कोण बोलत आहे ते लक्षात ठेवा.
-
विषय काय आहे ते ओळखा.
👉 स्वतःला विचारा : “हा संवाद कशाबद्दल आहे?”
2️⃣ पात्रे ओळखा
-
किती व्यक्ती आहेत?
-
त्यांचे नाते काय आहे? (मित्र, शिक्षक, आई-मुलगा इ.)
3️⃣ मुख्य मुद्दे अधोरेखित करा
वाचताना:
-
महत्त्वाचे शब्द
-
वेळ
-
ठिकाण
-
कारण
-
भावना
यांना पेन्सिलने मार्क करा.
4️⃣ प्रश्न आधी वाचा, मग उत्तर शोधा
-
प्रश्नात कोणत्या ओळीचा संदर्भ आहे ते शोधा.
-
स्वतःचे उत्तर बनवू नका.
-
संवादातूनच उत्तर घ्या.
5️⃣ भावार्थ/उद्देश प्रश्नासाठी टिप
जर प्रश्न असेल –
-
संवादाचा उद्देश काय?
-
योग्य शीर्षक द्या.
-
योग्य म्हण/वाक्प्रचार निवडा.
👉 संपूर्ण संवादाचा अर्थ समजून उत्तर द्या.
✍️ उदाहरण (सरावासाठी)
संवाद :
आई : उद्या तुझी परीक्षा आहे ना?
सोनू : हो आई, पण मला थोडी भीती वाटते.
आई : घाबरू नकोस. तू चांगला अभ्यास केला आहेस.
प्रश्न :
-
सोनूला कशाची भीती वाटते?
-
आईने सोनूला काय सांगितले?
-
या संवादाला योग्य शीर्षक द्या.
उत्तरे :
-
परीक्षेची भीती वाटते.
-
घाबरू नकोस, तू चांगला अभ्यास केला आहेस असे सांगितले.
-
“परीक्षेची तयारी” / “आईचा धीर”