उच्च प्राथमिक शिष्यवृत्ती परीक्षा
इयत्ता - सातवी
विभाग - इंग्रजी
घटक - Singular and Plural
शिष्यवृत्ती परीक्षेमध्ये इंग्रजी व्याकरण विभागात Number (वचन) म्हणजेच Singular Nouns (एकवचन) आणि Plural Nouns (अनेकवचन) या घटकावर दरवर्षी प्रश्न विचारले जातात. बहुतांश विद्यार्थी केवळ शब्दाला '-s' किंवा '-es' लावून अनेकवचन होते असा विचार करतात, परंतु परीक्षेत अनेक अपवादात्मक (Irregular) आणि विशेष नियमांवर आधारित प्रश्न येतात.
या लेखात आपण परीक्षेच्या दृष्टीने आवश्यक असणारे सर्व नियम, अपवाद अभ्यासणार आहोत.
१. Singular आणि Plural म्हणजे काय?
Singular Noun (एकवचन): जेव्हा नाम एकाच व्यक्ती, प्राणी, वस्तू किंवा ठिकाणाचा बोध करून देते. (उदा. Boy, Box, Leaf, Child)
Plural Noun (अनेकवचन): जेव्हा नाम एकापेक्षा जास्त व्यक्ती, प्राणी, वस्तू किंवा ठिकाणांचा बोध करून देते. (उदा. Boys, Boxes, Leaves, Children)
२. अनेकवचन करण्याचे महत्त्वाचे नियम व अपवाद
नियम १: सामान्यतः नामाला '-s' प्रत्यय लावून
Book = Books
Pen = Pens
Dog = Dogs
नियम २: नामाच्या शेवटी -s, -ss, -sh, -ch, -x, -z असल्यास '-es' लावतात
Bus = Buses
Glass = Glasses
Brush = Brushes
Watch = Watches
Box = Boxes
नियम ३: नामाच्या शेवटी व्यंजन + 'y' असल्यास 'y' काढून '-ies' लावतात
Baby = Babies
City = Cities
Lady = Ladies
(टीप: जर 'y' पूर्वी स्वर (a, e, i, o, u) असेल, तर फक्त '-s' लागते. उदा. Boy = Boys, Key = Keys, Monkey = Monkeys)
नियम ४: नामाच्या शेवटी -f किंवा -fe असल्यास ते काढून '-ves' लावतात
Leaf = Leaves
Knife = Knives
Life = Lives
Thief = Thieves
Half = Halves
(अपवाद - फक्त '-s' लागणारे: Roof = Roofs, Chief = Chiefs, Cliff = Cliffs, Proof = Proofs)
नियम ५: नामाच्या शेवटी व्यंजन + 'o' असल्यास '-es' लावतात
Mango = Mangoes
Tomato = Tomatoes
Potato = Potatoes
Hero = Heroes
(अपवाद: Photo = Photos, Radio = Radios, Piano = Pianos)
नियम ६: आतील स्वर बदलून होणारी अनेकवचने (Irregular Plurals - अतिशय महत्त्वाचे)
Man = Men
Woman = Women
Foot = Feet
Tooth = Teeth
Goose = Geese
Mouse = Mice
Louse = Lice
नियम ७: दोन्ही वचनांत सारखीच राहणारी नामे (No Change)
Sheep = Sheep
Deer = Deer
Fish = Fish (विविध प्रजातींसाठी Fishes)
Aircraft = Aircraft
Furniture = Furniture (हे नेहमी एकवचनी म्हणूनच वापरले जाते)
नियम ८: जोडशब्द (Compound Nouns) चे अनेकवचन
Son-in-law = Sons-in-law
Passer-by = Passers-by
Maid-servant = Maid-servants
Commander-in-chief = Commanders-in-chief
विद्यार्थ्यांसाठी उपयुक्त टिप्स -
अपवादात्मक शब्दांची (उदा. Child = Children, Ox = Oxen, Focus = Foci) वेगळी यादी करून रोज वाचन करावे.
वाक्य पूर्ण करताना नामाच्या एकवचनी किंवा अनेकवचनी रूपानुसार सहाय्यकारी क्रियापद (is/are, was/were, has/have) बदलते, याकडे बारकाईने लक्ष द्यावे.